Такова тема семинара, который был организован Экологическим Движением «БИОМ» в партнерстве с Кыргызской Академией Образования 26 марта 2015 года в Лебединовской школе-гимназии №1 Аламудунского района Чуйской области.
Билим – Бул Кыргыз Республикасындагы Улуттук Устойчиву өнүктүрүүнүн стратегиясын ишке ашыруунун куралы. Ошону үчүн өлкөнүн жарандарынын жаңы туруктуу жашоо стилине көңүл буруу маанилүү, айрыкча өздөрү билим берүү тармагында иштегендер үчүн.
Укук мугалимдердин туруктуу энергия принциптерин коомдо ишке ашырууга болгон мамилесин өзгөртүү аркылуу гана окуучулардын жаңы жашоо позициясы калыптанат. Бул контекстте эл аралык билим берүү программасы SPARE мугалимдерди туруктуу энергия принциптерин ишке ашырууга үйрөтүүгө багытталат. Мындан улам Экологиялық Движение «БИОМ» бул семинарды уюштурду.
Бүгүнкү күндө мугалим болуу үчүн билимдүү болуу аздык кылат, экологиялык билим алыш керек. Экологиялык билим адамдын жалпы маданиятынын бир бөлүгү.
ЭД «БИОМ» SPARE долбоорунун алкагында мектеп мугалимдерин тажрыйба алмашуу жана алардын потенциалын жогорулатуу формасында окутууларды өткөрүүдө. Ошентип, Калиман Джунушалиева КАО окуучуларды табигый илимдер боюнча жаңы багыттар менен тааныштырды, атап айтканда, ал компетенциялардын калыптанышынан, туруктуу өнүктүрүүдөн жана социалдык коопсуздуктан айтып берди.
ЭД «БИОМ» координатору Альфия Насырова Устойчиву өнүктүрүү үчүн билим берүү: концепциялар, мүмкүнчүлүктөр жана заманбап чакырыктар жөнүндө айтты.
«Экологиялык кризис жаңы максаттарды койууга муктаждыкты бизге көрсөтүүдө. Жаңы муун жаштардын глобализация дүйнөсүндө жашоосуна даярдоо керек, бул жерде керектөө дүйнөсү жана жакын пайда экономикасы ар бир убакта Жердеги Жашоонун негиздерин бузат,- деди Альфия Насырова,- Бул кризиске ресурстук кризис, табигый экосистемалардын бузулушу жана экологиялык билим берүүдөгү чакырыктар кирет».
Экологиялык билим берилүүнүн кандай перспективалары болушу мүмкүн? Анын мазмунунда эмне өзгөрүш керек? Мектеп мугалимдери бул суроолорго өз жоопторун таблицалык формада даярдап, аудитория алдында «көрсөтмөлүү» түрдө сунушташты. Андан ары Устойчиву өнүктүрүү үчүн билим берүүнүн бардык аспектерин кызуусун талкуу жүрдү.
Дискуссия процесси учурунда жана тренер менен биргеликте ар кандай практикалык мисалдарды кыскача талдап, Устойчиву өнүктүрүүнүн концептине түшүнүү түзө алышты. Бул табигаттын өзүн-өзүнө баалуулугуна, бардык тирүү организмдерге, анын ичинде адамдарга жана келечектеги муундарга кам көрүүгө негизделген жаңы экологиялык парадигма. Бул адамдарды жана табиятты ар кандай коркунучка дуушар кылбай турган мүмкүнчүлүктү четке кагат. Ал эскерет, биосфера тарабынан аныкталган чектери бар экенин, коом аны эске алууга милдеттүү. Коом пост-материалдык баалуулуктарга таянуусу керек.
«Бардык деңгээлдеги билим берүүнүн мазмунуна Устойчиву өнүктүрүү маселелерин, башкача айтканда климаттын өзгөрүшү, энергияны керектөөнүн эффективдүүлүгү, жаңылануучу энергия булактары, экологиялык коопсуздук, өзгөчө кырдаалдардын алдын алуу ж.б. маселелерин киргизүү зарыл. Басымдуу убакыттын талабына ылайык, билим берүүнүн мазмунуна «жашыл» экономика принциптерин да киргизүү керек, Устойчиву өнүктүрүү үчүн билим берүүнүн моделин түзүү,- деди Альфия Насырова,- Бүгүнкү мугалимдер өз окуучуларын коркунучтардын ар дайым пайда болушу менен коомдо жашоого үйрөтүшү керек. Бул ыгтыгар арасынан новых маалыматтарды иштетүү жана потенциалдуу коопсуздукту байкап калыш үчүн жаңы навыктарды талап кылат».
Ушуга байланыштуу семинар алкагында «Энергия жана айлана-чөйрө» окуу куралдары менен сабактарды түзүү боюнча практикум өттү.
Ошентип, иш-чаранын уюштуруучулары туруктуу өнүктүрүү, энергиянын эффективдүүлүгү жана коопсуздуктун принциптерин эске алгандан кийин компетенттик багыттагы стандартты талкуулоону өткөрүүгө чакан коммуникациялык платформа түзүүгө жетишишти.
«Бул семинар мугалимдер үчүн абдан пайдалуу,- деди №2 орто мектептин директору Людмила Егоровна Носкова,- Бүгүнкү күнү УР маселелерин өз сабактарына киргизген мугалимдерге жардам берчү адабият өтө аз. Демек, биз учурдагы заман менен бирге болууда бактылуубуз».
Иш чаранын аяктоосунда катышуучуларга Устойчиву өнүктүрүү үчүн билим берүүнүн эмне экендиги тууралуу маалымат менен CD-дисктер берилди. Устойчиву өнүктүрүү маселелери боюнча кошумча билим берүү структурасы үчүн маалымдама вестниктер жана ЭД «БИОМ» тарабынан даярдалган мазмундуу плакаттар берилди. Бул плакаттар SPARE билим берүү компонентин жана «Таза энергия» долбоорун ишке ашыруу алкагында даярдалган.
Географ Надежда Федоровна Селезнева Нижняя Ала-Арча айылындагы орто мектептин атынан семинарга катышкан бардык адамдарга уюштуруучуларга ыраазычылык билдирди: «Сиздер бизди жаңы билимдер жана бөлүштүрүүчүлүк материалдар менен куралдандырдыңыздар, булдар биз үчүн биздин кыйын жана жоопкерчиликтуу жумушубузда абдан зарыл».
Семинарда «Устойчиву өнүктүрүү, энергияны керектөөнүн эффективдүүлүгү жана экологиялык коопсуздук маселелери мектептик жана мектептен тышкы билим берүү системасында» катышкан бардык мугалимдерге сертификаттар берилди.
